ẨM ĐỘ CÂN BẰNG: MỘT KHÁI NIỆM QUAN TRỌNG

Ẩm độ cân bằng là một khái niệm quan trọng trong việc hiểu về tính chất hút ẩm và nhả ẩm của các loại hạt. Cân bằng ẩm độ của hạt là sự điều chỉnh giữa ẩm độ của hạt và ẩm độ không khí xung quanh.

Định nghĩa

Khi một lượng hạt có ẩm độ ban đầu Mw tiếp xúc với không khí có ẩm độ tương đối j và nhiệt độ T không đổi, hạt sẽ hút ẩm (nếu khô) hoặc nhả ẩm (nếu ướt). Sau một thời gian dài, ẩm độ của hạt sẽ tiệm cận với một giá trị nhất định. Lúc này, không có sự trao đổi ẩm giữa hạt và môi trường, và ẩm độ của hạt được gọi là ẩm độ cân bằng (Mcb), ở ẩm độ tương đối cân bằng (jcb) tương ứng với nhiệt độ T.

AD

Nếu giữ nhiệt độ không đổi và thay đổi ẩm độ tương đối j của không khí, quan hệ giữa ẩm độ cân bằng Mcb của hạt và ẩm độ tương đối j của không khí được biểu diễn bởi đường trao đổi ẩm đẳng nhiệt.

Mấy mô hình toán về ẩm độ cân bằng

Để mô hình hoá mối quan hệ giữa ẩm độ cân bằng Mcb của hạt và ẩm độ tương đối cân bằng jcb của không khí, đã được phát triển một số mô hình thực nghiệm. Mỗi mô hình được biểu thị bằng một phương trình toán học và thích hợp cho một số loại hạt hoặc thực phẩm cụ thể. Dưới đây là một số mô hình thông dụng:

  • Mô hình Henderson
  • Mô hình Chung – Pfost
  • Mô hình GAB

Các mô hình này có thể được thể hiện bằng đồ thị, như hình 3 và 4, biểu thị ẩm độ cân bằng của lúa và bắp ở một số nhiệt độ khác nhau.

Cách xác định ẩm độ cân bằng

Để xác định ẩm độ cân bằng của một loại hạt, ta có thể sử dụng phương pháp tĩnh hoặc động. Phương pháp tĩnh yêu cầu không khí trong một không gian kín tiếp xúc với một dung dịch muối bão hòa để giữ ẩm độ j nhất định. Sau một thời gian, hạt sẽ đạt ẩm độ cân bằng. Phương pháp động sử dụng không khí được khuấy động di chuyển quanh hạt, giúp đạt ẩm độ cân bằng nhanh hơn.

Ý nghĩa của ẩm độ cân bằng

  • Thổi không khí thông qua khối lúa có thể giảm ẩm độ đáng kể, với điều kiện thời gian không quá lâu, để ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và hạt bị hư hỏng. Điều này là căn cứ cho phương pháp sấy bảo quản trong kho.
  • Quá trình sấy quá khô có thể làm hạt mất nước quá nhanh, gây hạn chế cho việc lưu trữ. Vì vậy, quy trình sấy cần ngừng khi ở lớp dưới của khối lúa đạt 13-13,5% ẩm độ và lớp trên khoảng 14-15% ẩm độ.
  • Nấm mốc phát triển chậm hơn khi ẩm độ tương đối của không khí j nhỏ hơn 70%. Vì vậy, để bảo quản lâu dài, cần hạ ẩm độ tương đối xuống mức này, và với hạt lúa, chỉ cần khoảng 13% ẩm độ.

(Ảnh: Avy Fragrances)

Article generated by Avy Fragrances

Rate this post
Bài viết liên quan
AD
×